Friday, 12 January 2018

CBSE Sanskrit Class 10 Worksheets

Dear Students,
We want to support our dear Sanskrit students of Class 10 studying CBSE schools all over India and abroad.
The Sanskrit worksheets given below will be helpful to all of you. We need only your encouraging comment in the comment box with your name, place and country....

Class 10 - Sanskrit - Manika Sanskrit Text Book

खण्ड: ‘क अपठित गद्यांश: - १० अङ्का:
१)      एक: अनुच्छेद: (७०-८० शब्दपरिमित: गद्यांश:)        १० अङ्का:   Download
      एकपदेन उत्तरत            ४ x १/२ = २ अङ्का:  
      एकवाक्येन उत्तरत          २ x २ = ४ अङ्का:
      भाषिक कार्यम्             ४ x १/२ = २ अङ्का:
      उचितं शीर्षकं              १ x २ = २ अङ्का:

खण्ड: ‘ख लिखितं कार्यम् – १५ अङ्का:
२) औपचारिकं अथवा अनौपाचारिकं पत्रम्      १० x १/२ = ५ अङ्का:    Download
३) चित्रवर्णानम्  अथवा अनुच्छेदलेखनम्     ५ x २ =  १० अङ्का:    Download

खण्ड: ‘ग अनुप्रयुक्तव्याकरणम्  २५ अङ्का:
४) संधि:                 ४ x १ =  ४ अङ्का:                   Download
         स्वरसन्धि: - २    व्यञ्जनसन्धि: - १     विसर्गसन्धि: - १
५) समासा:               ४ x १ =  ४ अङ्का:                   Download
      तत्पुरुष:, नञ, उपपद  - २ 
            कर्मधारय, द्विगु, द्वन्द्व, बहुव्रीहि, अव्ययीभाव – २
६) प्रत्यया:               ४ x १ =  ४ अङ्का:                   Download
      कृदन्ता: - १.१/२    तद्धिता:  १.१/२       स्त्रीप्रत्यय: - १
७) वाच्यप्रकरणम्          ३ x १ =  ३ अङ्का:                   Download
     (केवलं लट् लकारे कर्तृ कर्म क्रिया) 
८) समय:                २ x १ =  २ अङ्का:                   Download
     (सामान्य-सपाद-सार्ध-पादोन)
९) अव्ययपदानि           ४ x १ =  ४ अङ्का:                   Download
१०) संशोधनकार्यम्         ४ x १ =  ४ अङ्का:                   Download
     (वचन-लिङ्ग-पुरुष-लकार दृष्ट्या संशोधनम्)

खण्ड: ‘घ पठितगद्यांश: - ३० अङ्का:
११) एक: गद्यांश:           ६ x १ = ६ अङ्का:
      एकपदेन उत्तरत            २ x १ = २ अङ्का:
      एकवाक्येन उत्तरत          १ x २ = २ अङ्का:
      भाषिक कार्यम्             ४ x १/२ = २ अङ्का:
१२) एक: नाट्यांश:         ६ x १ = ६ अङ्का:
एकपदेन उत्तरत            २ x १ = २ अङ्का:
      एकवाक्येन उत्तरत          १ x २ = २ अङ्का:
      भाषिक कार्यम्             ४ x १/२ = २ अङ्का:
१३) एक: पद्यांश:           ६ x १ = ६ अङ्का:
एकपदेन उत्तरत            २ x १ = २ अङ्का:
      एकवाक्येन उत्तरत          १ x २ = २ अङ्का:
      भाषिक कार्यम्             ४ x १/२ = २ अङ्का:
१४) श्लोकान्वय: रिक्तस्थानपूर्ति:     ४ x १ = ४ अङ्का:  (available in the text book)
१५) प्रश्ननिर्मानम्           ४ x १ = ४ अङ्का:       Download

१६) शब्दार्थमेलनम्         ४ x १ = ४ अङ्का:        Download

        Lesson translation -                          Download
    Sloka meaning of all lessons -  Download
    
    Model Papers : (without solution)
    2017-18   Download     Download

    2018-19   Download     Download

Friday, 15 December 2017

10 Days Sanskrit Course

कालिदास संस्कृत केन्द्रम्
दशदिन संस्कृत शिबिर कार्यक्रम:   प्रारम्भिक स्तर:
KALIDASA SAMSKRITA KENDRAM
10 days Sanskrit Course  Teaching Plan‘0’ Level
Sanskrit Introductory Course – संस्कृत प्रस्तावना वर्ग:


संस्कृत पाठ:
( १.१५ घण्टा समय: )
Lesson  1.15 hour
संभाषण अभ्यास: ( १५ निमेषा: )
Spoken 15 minutes
संस्कृत गीतम्
( १० निमेषा: )
Songs - 10 minutes
संस्कृत विदुषां तेषां ग्रन्तानां च परिचय:
( १०-१५ निमेषा: )
Introduction of a Sanskrit book
10 – 15 minutes
Day 1
अक्षराणि
( स्वरा:, व्यञ्जनानि )
मम नाम
तव नाम
मातु: पितु: नाम
जन्मदिन गीतम्
महर्षि: पाणिनि:
अष्टाध्यायी
Day 2
संयुक्ताक्षराणि
अक्षराणां अभ्यासाय प्रदत्तानां शब्दानां पठनम्  (पठनम्)
स:  सा  त्वं  अहम्  न, आम्
जननी जननी
ज्वलति ज्वलति
टिक् टिक्
पञ्चमहाकाव्यानि
Day 3
लिङ्ग परिचय:  - पुल्लिङ्ग: अभ्यास:
ते  ता:  यूयं वयं
संस्कृतं संस्कृतम्
कविकुलगुरु: महाकवि कालिदास:
Day 4
स्त्रीलिङ्ग: 
क्रिया सहित वाक्यानि
मेघो वर्षति
कालिदासस्य ग्रन्था:
Day 5
अव्ययानि*
एकवचनम् बहुवचनम् 
क: का के का: किं
देववाणी जयतु
भारवि: तस्य ग्रन्थ:
Day 6
नपुंसकलिङ्ग: आवृत्ति:
संख्या समय वाचक शब्दा: कदा, कति ?
सादरं समीहताम्
बाणभटट: तस्य ग्रन्था:
Day 7
क्रिया:
किं करोति ?
चल चल पुरतो
महाराजा भोज: तस्य कृतय:
Day 8
अव्ययानि  शब्दकोष:
अव्ययानि
मनसा सततं
आर्यभट्ट: तस्य ग्रन्था:
Day 9
संख्या १-१०० आदर्श प्रश्नपत्रम्
विशेषण पदानि 
कीदृश ?
आवृत्ति:
पञ्चतन्त्रम्
Day 10
आदर्श प्रश्नपत्र चर्चा  समारोपन कार्यक्रम:
Day 11
परीक्षा

  1. Ø Duration every day is 2 hours and maximum 30-35 students.
  • Ø This 10 days Sanskrit short term course has been designed based on the Text book “Samskrta Bala Pushpam” published by Kendram.
  • Ø It is an attempt to complete ‘0’ level in 10 days.
  • Ø All the materials available in our blog.
  • Ø Those who are interested to conduct this kindly contact us.
  • Ø External support will be given to conduct these 10 days classes.
  • Ø Kindly update us with the location, country, name of the teacher and the number of students attend.
  • Ø We will also publish the same in our blog this will reach our followers too.
  • Ø We have second level 10 days schedule for these students.
  • Ø All the documents are available in our blog. Visit : http://kalidasakendram.blogspot.com for further details.
  • Ø You may contact us in our email id: sanskrit.institute@gmail.com
  • Ø A model paper is given in the same blog. Kindly use it as sample paper.
  • Ø We will provide the question paper for final exam.
  • Ø You will send these papers to us, we will evaluate and declare the result.
  • Ø We will provide certificates for all eligible candidates.   
       
       Course Materials :
             1) Centre / Trainer Details form :     Download
             2) Students Detail Form :                 Download
             3) Text book of the course :              Download
             4) Sanskrit Songs :                            Download
             5) Avyaya - Worksheet                     Download
             6) Sanskrit Scholars and works        Download
             7) Sample paper '0' level                  Download

       Sample Paper :  Download

Saturday, 25 November 2017

Works of Kalidasa


Normally we know that Mahakavi Kalidasa has composed 3 Kavyas, 3 Dramas and 1 Lyric. But you will surprise to read the following.
There are 26 works are considered as works of Kalidasa.

अभिज्ञानशाकुन्तलम्                       विक्रमोर्वशीयं
मालविकाग्निमित्रम्                          रघुवंशम्
कुमारसंभवम्                                मेघदूतम्
कुन्तेश्वरदौत्यम्                              ऋतुसंहारम्
अम्बास्तवम्                                 कालीस्तोत्रम्
काव्यनाटकालङ्कारा:                      घटकर्पर
चण्डिकादण्डकस्तोत्रम्                   दुर्घटकाव्यम्  
नलोदायम्                                    नवरत्नमाला
पुष्पबानविलासम्                           राक्षसकाव्यं      
लघुस्तवम्                                    विद्वत्विनोदकाव्यं      
वृन्दावनकाव्यम्                            शृङ्गारतिलकम्  
श्रुङ्गारसार:                                  श्यामलादण्डकम्       
श्रुतबोधम्                                    सेतुबन्धम्
  • Ø कुन्तेश्वरदौत्यम् is not available but it is mentioned by Kashmirian poet क्षेमेन्द्र:
  • Ø Authorship of ऋतुसंहारं is doubtful.
  • Ø Rest of the works except first 7 are strongly not accepted as the works of Kalidasa.


In the introduction of हर्षचरितम्,  कविबाणभटट: says
निर्गतासु न वा कस्य कालिदासस्य सूक्तिषु
प्रीतिर्मधुरसार्द्रासु मन्जरीष्विव जायते
‘As soon as Kalidasa’s sweet sayings went forth from him as there any one who did no rejoice in them as in honey-laden flower?

Pandit Govardhanacharya thus speaks of Works of Kalidasa:
साकूतमधुरकोमल विलासिनी कण्ठ कूजितप्राये
शिक्षासमयेऽपि मुदे रतालीलाकालिदासोक्ती ..
Two things only viz, love-sport and Kalidasa’s poetry delight the heart even at the time of instruction as they consist of the sweet, tender and touching words of a sportive girl.
Your comments / reply to
sanskrit.institute@gmail.com